Iedereen kent ze wel… honden die janken of zachtjes piepen.
8 april 2019
Een puppy socialiseren met andere mensen… simpelweg door hem te negeren
11 april 2019

“De dominantie theorie… een achterhaalde methode.”

Je hoort deze termen te pas en te onpas. Maar wat wordt er nou eigenlijk mee bedoeld? En wie bepaalt er dat methodes achterhaald zijn of welke methode de beste is? De ene deskundige zegt zo, de andere deskundige zegt zus. Uit het ene onderzoek blijkt dit, uit een ander onderzoek weer dat. Ik krijg vaak de indruk dat mensen door de bomen het bos niet meer zien en onzeker worden in de omgang met hun hond, omdat ze zoveel verschillende adviezen te horen krijgen over hoe ze het ‘moeten’ doen. 

Ik kan me nog goed herinneren dat onze eerste Berner Sennen een kleine pup was. Wij waren totaal onervaren en met name mijn moeder had erg veel moeite met de hond. Hij gromde geregeld naar haar en ze zag het niet meer zitten. Toen ze bij de dierenarts was voor een inenting vroeg ze hem wat ze het beste kon doen om dit vervelende gedrag te stoppen.
De arts zei: “Leg de hond op haar zij en houdt haar net zolang vast tot ze helemaal ontspant.”
Mijn moeder volgde dit advies braaf op toen er weer werd gegromd. Op dat moment kwam ik de kamer binnenlopen en zag ik mijn lieve kleine pup op de grond liggen met mijn moeder er half bovenop.
Geschrokken riep ik: “Mama, laat los! Straks vermoord je haar nog!”
Natuurlijk was dit niet het geval en vond mijn moeder het ook geen pretje. Ze deed gewoon wat haar ‘geleerd’ was.
Vanaf dat moment wist ik: dit kan anders. 

Mijn manier van werken gaat dan ook niet uit van een standaard methode over hoe mensen hun hond moeten opvoeden. Mensen en honden zijn er in allerlei soorten en maten en persoonlijke situaties kunnen sterk van elkaar verschillen. Door te kijken waar hond en baas behoefte aan hebben, kom je tot een oplossing. De ene hond (en baas) heeft meer duidelijkheid nodig dan de andere. Een hond die andere honden wil aanvallen heeft andere aanpak nodig dan een bange of zeer onzekere hond. Waar ik altijd naar op zoek ben, is het herstellen van de balans. De titel van mijn eerste boek is dan ook niet voor niets ‘Samen in balans’. En de manier waarop balans kan worden bereikt, is wat ik beschouw als krachtig leiderschap. 

Ook deze term staat open voor interpretatie en wordt soms verward met onderdrukking en dwang. Wat mij betreft heeft dat niets met leiderschap te maken. Een leider is geen dictator die zijn onderdanen onderwerpt aan zijn ijzeren wil. Een leider is iemand die je wilt volgen. Die je vertrouwt en respecteert en bij wie je je veilig voelt. 
Een ander kenmerk van een leider is kalmte. Als de baas en hond met elkaar in balans zijn, stralen ze kalmte en rust uit. Geen enkele hond of mens zal vrijwillig een leider volgen die gespannen is of onzeker of op een of andere manier gestrest is. Stress bij de een zorgt voor stress bij de ander en dat leidt tot spanning bij beiden. Leiderschap is voor mij datgene wat stress wegneemt. Als de spanning bij de baas of hond voortkomt uit onzekerheid, gaan we werken aan zelfvertrouwen. Als de spanning ontstaat uit frustratie, gaan we werken aan rust. 

Mijn beste voorbeeld is mijn Bullmastiff Abahlou. Anderhalf jaar geleden wilden haar baasjes haar laten inslapen omdat ze overal bang voor was; bomen, gras, mensen, ALLES! Ik had nog nooit zo’n bange hond gezien en er zijn momenten geweest dat ik twijfelde of ze ooit weer helemaal in balans zou kunnen komen. Abahlou dwong mij om heel creatief te zijn in het vinden van een oplossing en bezorgde me menig slapeloze nacht. Met heel veel geduld en liefde begon ze mij stapje voor stapje te vertrouwen en met de hulp van andere stabiele honden uit de roedel begon ze mij langzaam maar zeker te volgen. Door mijn kalme en zelfverzekerde energie leerde ik haar hoe ze angsten kon overwinnen en haar zelfvertrouwen terug te krijgen. Na haar rehabilitatie van ca 7 weken ging ze terug naar haar baasjes. Het was echter voor beide partijen duidelijk dat ze zoveel gelukkiger was in mijn roedel dat ik haar 3 dagen later heb geadopteerd. Inmiddels is ze mijn beste hulphond en helpt ze iedere dag andere honden om weer in balans te komen. Ze vertrouwt op mij omdat we een band hebben die is bestaat uit liefde, respect en vertrouwen. Zonder enkele druk en mét voldoende beloning. Ze is voor mij de bijzonderste hond ik die ik ooit heb ontmoet en elke dag herinnert ze mij er aan wat krachtig leiderschap kan betekenen voor honden. 

Soms hoor ik mensen dingen beweren over mijn ‘methode’ en over de theorieën waar deze op gebaseerd zou zijn. Zo stond ik van de week op het schoolplein samen met een andere moeder die toevallig ook een hondentrainer is (een ‘positieve trainer’ wel te verstaan, want blijkbaar hebben we ook in hondenland sterk de behoefte om overal een naam aan op te hangen). Met een schuin oog naar mij vertelde ze iemand over hoe achterhaald de dominantie theorie wel niet is. Stiekem moet ik van binnen altijd een beetje lachen als ik dit soort dingen hoor omdat blijkbaar veel mensen geen idee hebben van hoe ik eigenlijk te werk ga en enkel oordelen vanuit aannames.

Natuurlijk heb ik ook mijn eigen filosofie en visie wat betreft de omgang met honden. Net als bij het opvoeden van kinderen geloof ik dat er altijd enige regels, grenzen en beperkingen nodig zijn. Iedereen moet immers leren tot hoe ver je kan gaan. Net zoals de moederhond dat aan haar pups leert.
Loopt een pup te ver weg uit het nest dan pakt zij de pup op aan het nekvel en zet haar weer terug. Al moet ze dit soms tientallen keren herhalen, ze gaat door totdat de pup het begrepen heeft. Maar nee, dit hoeft niet met grof geweld.
Wij hebben elke dag ongeveer 50 honden in de roedel lopen waarmee we werken en zij leren ons alles over hoe ze met elkaar communiceren en omgaan. Heeft er eentje even geen zin in de ander of in een spelletje dan wordt er met een simpele grom of grotere lichaamshouding aangeven dat er afstand bewaard moet worden. Alle honden respecteren dit want ze kennen de regels die ze onderling hanteren.

Ik geloof echter niet in een standaard methode waar iedereen zich aan zou moeten houden. Ik denk dat voor verschillende soorten training iets te zeggen valt en dat er telkens weer gekeken moet worden met welke individuen we te maken hebben en wat we de hond willen leren. Zo is het trainen van een blinde-geleide hond iets heel anders dan een hond te wordt vaak gewerkt met veel beloningen en opwinding om de hond te motiveren om te werken. Als het gaat om honden met gedragsproblemen die met ons samenleven, is het eigenlijk altijd zaak om vanuit kalmte werken.

Hoewel elke leider dus een aantal vaste kenmerken heeft, zoals kalmte, zelfvertrouwen en assertiviteit is leiderschap uiteindelijk iets persoonlijks. De vraag is altijd: “Hoe ga jij jouw hond laten merken dat hij je kan vertrouwen?” Ik kan mensen hierbij helpen en adviseren, maar uiteindelijk ben jij de sleutel tot het succes. 

Comments are closed.